Home   Sitemap   English   Contact
Home / Indeling projecten / Innovaties in bedrijfsvoering / Puridrain

Puridrain

KRW08050

Puridrain

Het project is gericht op het praktijkrijp maken van technologie voor het ter plekke zuiveren van drainwater door verwijdering van milieubelastende stoffen uit de landbouw zoals nutriënten, zware metalen en bestrijdingsmiddelen. In dit project wordt specifiek gekeken naar de landbouwsituatie in de bollenteelt in Noord- en Zuid-Holland en de akkerbouw in Noord-Brabant. Het einddoel van dit project is een in de landbouwpraktijk toepasbare en economisch haalbare zuiveringstechnologie voor drainwater voordat het in het oppervlaktewater stroomt.

Doel

Het doel van dit voorstel is een technologie voor de zuivering van drainwater voordat het in het oppervlaktewaterstelsel stroomt. Hiervoor wordt gedacht aan het aansluiten van de drains op een zuiverende eenheid, zonder dat de kwantitatieve drainagecapaciteit afneemt. Deze eenheid zou deel uit kunnen maken van de drainbuis, of daarachter worden geschakeld.


Aanpak

Om in het project PURIDRAIN te komen tot een zuiveringssysteem voor drainagewater, zijn de volgende stappen voorzien. Allereerst wordt een inschatting gemaakt van de beïnvloeding van oppervlaktewaterkwaliteit door lozing van drainwater. Vervolgens wordt een aantal prototypen gemaakt van een zuiveringseenheid op laboratoriumschaal. De ontwikkelde technologie wordt tenslotte getest in enkele praktijksituaties. Voor het testen in de praktijk is gekozen voor een aantal bedrijven in Noord-Brabant en in Noord- en Zuid-Holland. De brede selectie van grondsoort en type bedrijf vergroot de toepasbaarheid van het zuiveringssysteem. Einddoel is een in de landbouwpraktijk toepasbare en economisch haalbare zuiveringstechnologie voor drainwater. Gezien de relevantie voor de Kader Richtlijn Water richten we ons allereerst op nutriënten, maar later zullen ook de kansen voor verwijdering van metalen of bestrijdingsmiddelen worden onderzocht. De realisatie van deze technologie kan in verschillende situaties een bijdrage leveren aan het verbeteren van de waterkwaliteit, niet alleen voor regionale watersystemen, maar ook voor rijkswateren (o.a. Krammer Volkerak) waar regionale rivieren uitmonden.
Het project wordt uitgevoerd door de kennisinstellingen Deltares, de afdeling Waterbehandeling van TNO Bouw en Ondergrond en PPO (Praktijkonderzoek Plant en Omgeving, WUR), in nauw contact met de volgende belanghebbenden: ZLTO (Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie), waterschap Brabantse Delta, Waterschap De Dommel, Provincie Noord-Brabant en de KAVB (Koninklijke Algemene Vereniging voor Bloembollencultuur).

Stand van zaken (mei 2010)

Veldlocaties
Om de Puridrain te testen, zijn diverse veldlocaties geselecteerd. Er wordt in twee hoofdgebieden gewerkt: Noord-Brabant en de Bollenstreek in Noord- en Zuid-Holland. Er zijn in beide gebieden een aantal geschikte locaties geselecteerd. Het betreft daarbij een combinatie van verschillende typen grondsoort en grondgebruik. In de Bollenstreek gaat het om een combinatie van normale drainage en onderbemaling.

De bijdrage van drainwater aan oppervlaktewater
Om in te kunnen schatten aan welke eisen de te ontwikkelen zuiveringstechnologie moet voldoen, is een literatuuronderzoek uitgevoerd naar de bijdrage van drainagewater aan het oppervlaktewater. Er is gekeken naar de hoeveelheden water die worden afgevoerd, en naar de concentraties van stoffen daarin.De totale afvoer van water via drainage varieert sterk afhankelijk van bodemtype, grondgebruik en seizoen. Op basis van het literatuuronderzoek is een goed beeld ontstaan van de volumes en concentraties nitraat en fosfaat van het drainwater.Tijdens een workshop zijn de bovengenoemde resultaten besproken met verschillende partijen. Daarbij werd nog duidelijker wat de voornaamste aandachtspunten in de verschillende gebieden zijn. Op de verschillende veldlocaties is gedurende enkele maanden het drainwater bemonsterd om een beeld te krijgen van de concentraties van nitraat en fosfaat. Hieruit zijn duidelijke patronen naar voren gekomen, die richting geven aan de eisen voor de zuiveringsmethoden.

Kansrijke zuiveringsmethoden
Op basis van de uit het drainwater te verwijderen stoffen, is nagegaan welke zuiveringsmethoden in aanmerking komen.Voor nitraat is dit biofiltratie met behulp van denitrificatie. Het gaat hierbij om verwijdering door middel van houtsnippers of een andere laagwaardige koolstofbronnen. Voor verwijdering van fosfaat kunnen kalk- of ijzerhoudende materialen gebruikt worden. Er wordt ook nagedacht over hergebruik van het fosfaat, bijvoorbeeld als meststof.Een eerste opzet voor deze zuiveringsopties tijdens de workshop besproken met verschillende partijen. Op basis van de commentaren hebben Deltares en TNO Watertechnologie experimenten uitgevoerd deze zuiveringsmethoden te testen.Experimenten bij TNO laten duidelijk zien hoe de zuiveringscapaciteit en kostenefficiëntie van verschillende fosfaatbindende materialen is. Experimenten bij Deltares met nitraatverwijdering laten verschillen zien tussen verschillende organische materialen. Afhankelijk van de snelheid van het materiaal kan worden gekozen voor het aanbrengen langs de drain (langzaam materiaal, lange levensduur) of aan het einde van een of meerdere drains (snel materiaal).Momenteel worden de zuiveringsmethodieken gereedgemaakt voor toepassing in de praktijk.

Beslisinstrument
Om de kosteneffectiviteit van mogelijke zuiveringsopties te vergelijken met alternatieven, is een eenvoudig beslisinstrument gemaakt. Hiermee kunnen op perceelschaal de jaarlijkse kosten en de kosten per hoeveelheid verwijderd N of P worden berekend.

Heeft het project al een praktijkrijpe maatregel opgeleverd?

De maatregelen die in het project ontwikkeld worden, worden nog niet toegepast, maar zullen binnenkort in pilots getest worden. Daarbij is de grootste vraag hoe deze methoden zullen presteren onder de sterk varierende omstandigheden bij drainage.

Praktijktips

Tip voor beleidsmakers en onderzoekers: bij de oplossing van het nutriëntenprobleem wordt momenteel nog veel gedacht aan bronmaatregelen of extensieve maatregelen zoals helofytenfilters. Beide aanpakken bieden mogelijkheden, maar kennen ook hun grenzen. Daarom is het zinnig om ook intensievere technologische maatregelen te overwegen.