Home   Sitemap   English   Contact
Home / Indeling projecten / Leren door te doen / Boeren als waterbeheerders

Boeren als waterbeheerders

KRW08081

Boeren als waterbeheerders

Het hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht heeft een stimuleringsregeling Natuurvriendelijke Oevers opgesteld. De bijbehorende uitvoeringssystematiek wordt in dit project opgesteld en uitgetest. Het project omvat het opstellen van een werkbare beheerregeling, het uitwerken van maatregelen¬pakketten, het opzetten van een organisatiestructuur, het uittesten van het natuurlijkvriendelijk inrichten van oevers en het afsluiten van overeenkomsten met agrariërs, het opstellen van een monitoringplan, het verzamelen van kosten en effecteninformatie en communicatie over de resultaten.

Doel

De doelen van het project zijn als volgt:
1.    Het opstellen van een uitvoeringsmethodiek voor het nemen van maatregelen voor verbetering van het watersysteem (specifiek de KRW) om de inzet van agrariërs (als aanbieders) en de vraag van overheden (als afnemer en KRW probleemeigenaar voor de inrichting van het watersysteem) op elkaar te kunnen afstemmen.

2.    Het uitvoeren van natuurviendelijke inrichtings- en beheermaatregelen door boeren in landbouwgebied om de ecologische kwaliteit te versterken.

3.    Het kwantificeren van de effectiviteit van inrichting– en beheermaatregelen.

Daarnaast is een belangrijke doelstelling het uitdragen van de voortgang en resultaten van het project.

Aanpak

1.    Door het Hoogheemraadschap AGV is samen met de Agrarische Natuur- en LandschapsVereniging Vechtvallei en Veelzijdig Boerenland een beheerregeling en maatregelen/pakketten uitgewerkt:

  • een beheerregeling voor het beheren van natuurvriendelijke inrichting: niet alleen van natuurvriendelijke oevers, maar ook van stukjes land (overhoeken afgraven, poelen graven, moeraszones, etc), afhankelijk van welke mogelijkheden boeren zien. In overleg met de ANV wordt deze regeling besproken en definitief gemaakt, zodat hij door de individuele boeren in het gebied opgepakt kan worden. Het streven is geen “starre” beheerregeling aan te bieden. In overleg met de ANV is het duidelijk geworden dat daar enige keuzevrijheid/ flexibiliteit in moet zitten, zodat boeren hem bedrijfsspecifiek (maatwerk) kunnen maken.
  • De maatregelpakketten en individuele maatregelen zoals die in de Catalogus groenblauwe diensten  benoemd zijn en die effect hebben op de verbetering van de waterkwaliteit en ecologie (maatregelen op perceelsniveau) worden besproken met de ANV en specifiek gemaakt voor dit gebied. Hierbij kan gedacht worden aan maatregelen als gebruik van de baggerspuit, natuurvriendelijk schonen, vismigrerende maatregelen etc. Waar nodig zullen nieuwe maatregel(pakketten) worden geïntroduceerd en voorgelegd aan de Nederlandse coördinator van de catalogus groenblauwe diensten.

2.    Organiseren van een gebiedsproces waarin de beheerregeling en de perceelsniveau maatregelen worden voorgelegd aan de streek in voorlichtingsavonden. In “keukentafel sessies” wordt dit verder met de geïnteresseerde boeren geconcretiseerd tot plannen, verdere afspraken worden gemaakt en uiteindelijk moet dit leiden tot het ondertekenen van contracten.

3.    Het opzetten van een permanente organisatiestructuur ten behoeve de implementatie van groenblauwe diensten.

4.    Uitvoering van de afgesproken (inrichting)maatregelen (aanleg natuurvriendelijk inrichting langs oevers, overhoeken etc).

5.    Opzetten en uitvoeren van een monitoringplan om de effecten van de maatregelen op de ecologische waterkwaliteit te kunnen meten.

6.    Met ANV afspraken maken over monitoring van beheer en inrichting.

7.    Opstellen van een eindrapportage, met een omschrijving van geïmplementeerde maatregelen, effecten, ervaringen, aanbevelingen, etc.

8.    Communiceren, naar andere plattelandsorganisaties, overheden, etc.

Stand van zaken (mei 2010)

Deelname

In mei 2009 zijn ca. 300 grondeigenaren en –gebruikers met een brochure over het project uitgenodigd voor een informatieavond. Deze avond in juni 2009 werd bezocht door ca. 45 agrariërs. Vervolgens zijn met 23 geïnteresseerde agrariërs (allen lid van de Agrarische Natuur- en Landschapsvereniging Vechtvallei) keukentafelgesprekken gevoerd met. Op grond van deze gesprekken hebben 10 agrariërs in oktober 2009 diverse inrichtingsmaatregelen uitgevoerd.
7 twijfelen nog over deelname, 6 doen definitief niet mee in 2010. In november 2009 zijn nog 3 gesprekken gevoerd met geïnteresseerden, en tot mei 2010 nog eens 5.

Uitgevoerde maatregelen in 2009

In onderstaande tabel zijn de maatregelen gepresenteerd die in oktober 2009 zijn uitgevoerd. In november 2009 zijn van de werkelijke uitgevoerde inrichtingsmaatregelen de afmetingen in het veld ingemeten. Op grond van de metingen zijn de vergoedingen voor inrichting in december 2009 uitbetaald.

Tabel 1: Gerealiseerde maatregelen oktober 2009 en mogelijk nog te realiseren 2010

NVO (lijnvormig)

dempen

Overhoeken 

 VOP

duiker

 drinkbak

Totalen:

aantal deelnemers

slootlengte

m2

m2

aantal

m2

aantal

aantal

aantal

Gepland in projectplan

>25

50.000

12.000

Gerealiseerd najaar 2009

10

6666

14329

453

33

856

13

17

10 

Aan NVO’s en overhoeken wordt in 2010 naar verwachting nog eens ca. 2,5 ha aangelegd.

Links

Pilot Groen-blauwe diensten Utrecht-West: http://www.loketgbd.nl
Catalogus groenblauwe diensten  pages/home.aspx

Platform NVO’s: website?

Heeft het project al een praktijkrijpe maatregel opgeleverd?

Aanleg en beheer NVO door boeren is goed mogelijk binnen de Brusselse regelgeving.

Praktijktips

Tips:
Aan waterschap:
-    “ontregel en ontzorg” de boer die NVO’s wil aanleggen: Val hem niet lastig met onnodig veel papierwerk, laat dit over aan de veldcoördinator (van de agr. natuurvereniging), laat het plezier aan de boer.
-    Laat de boer zijn eigen ideeën inbrengen, en probeer daarmee middels maatwerk aan de keukentafel voor beide partijen een mooi plan te maken. Timmer de mogelijkheden dus niet op voorhand dicht, door met starre voorschriften te komen.
Aan IPO en Unie van Waterschappen: Stel z.s.m. een toetsingscommissie in het leven die voorstellen voor blauw-groene diensten regelingen van waterschappen kan toetsen aan de regelgeving. Hierdoor zal bij waterschappen veel koudwatervrees voor “Brusselse” regelgeving weggenomen kunnen worden.
Aan provincies: Overweeg de in de SNL minimaal voorgeschreven breedte van 3 m. voor een NVO te verlagen naar 2 m. Hierdoor neemt het draagvlak en de animo voor NVO’s aanmerkelijk toe.  
Aan boeren: Besef de communicatiekracht die uitgaat van een NVO richting burgers.